Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2027 yılında 11 ilde toplam 22 bin hektarlık tarım alanında yapay zekâ destekli sulama otomasyon sistemlerinin devreye alınmasının planlandığını açıkladı. Bakanlığın 8 Ekim 2026 tarihli haberinde yer alan açıklama, DSİ Genel Müdürlüğünde düzenlenen yöresel ürünler sergisinin açılışında yapıldı. Belirtilen alan, 220 bin dekara karşılık geliyor.
Kapalı sistem yatırımlarında 2030 hedefi
Yumaklı, kapalı sistemlerin toplam sulama yatırımları içindeki payının 2002’de yüzde 6 olduğunu, bugün yüzde 38’e ulaştığını belirtti. Açıklanan hedef, bu oranı 2030’a kadar yüzde 45 düzeyine çıkarmak. Sulama otomasyonuna ilişkin duyuruda 11 ilin adları, saha bazındaki dağılım ve çiftçilerin izleyeceği başvuru takvimi paylaşılmadı. Yeni sistemlerin hizmete alınması için belirtilen dönem 2027 yılı. Bakanlığın 8 Ekim açıklaması.
Önceki uygulamalarda neler yapıldı?
Bakanlığın 31 Mart 2025 tarihli teknik bilgilendirmesi, otomasyonun daha önce Adana, Afyonkarahisar ve Denizli’de uygulandığını gösteriyor. Bu açıklamaya göre, 2024 sonuna kadar toplam 45 bin dekarlık alanı kapsayan projeler işletmeye alındı. Kurum, söz konusu sahalarda yüzde 40’a varan su tasarrufu bildirirken uygulamaları genişletme planını da duyurdu. Bu oran, o dönemde aktarılan proje sonuçlarını ifade ediyor; yeni sahalardaki gerçekleşmelerin ayrıca ölçülmesi gerekecek.
Aynı bilgilendirmede otomasyonun, sulama başlangıcını ve süresini önceden belirlemeye olanak verdiği anlatılıyor. Sistemde oluşan sorunların tanımlı telefon numaralarına kısa mesajla iletilmesi de belirtilen işlevler arasında. Zamanlamanın yönetilmesi, gereksiz su ve enerji kullanımının azaltılması ve elle yapılan işlemlerin hafifletilmesi, teknolojinin hedeflenen yararları olarak sıralanıyor. Dolayısıyla uygulamanın değerlendirilmesinde kurulan cihazların yanında işletme, bakım ve düzenli su ölçümü de önem taşıyor. Bakanlığın 31 Mart 2025 teknik bilgilendirmesi.
Kuraklık takibinde saha verisi de gündemde
Su yönetiminin araştırma tarafında da yeni bir çalışma paylaşıldı. Adana TAYEM’in 8 Ekim tarihli duyurusuna göre, TÜBİTAK 1001 projesi kapsamındaki çalıştayda Aşağı Seyhan Ovası’nda meteorolojik kuraklığın tarımsal kuraklığa dönüşümünün izlenmesi ele alındı. Prof. Dr. Mahmut Çetin başkanlığındaki buluşmada uzaktan algılama verileri ve yerinde gözlemler birlikte değerlendirildi. Toplantıya kurumun sulama alanındaki eğiticileri ve teknik personeli de katıldı. Adana TAYEM çalıştay duyurusu.
Üreticiler açısından izlenecek sonraki somut bilgiler, otomasyon uygulanacak alanların ilanı ve yerel işletme düzenlemeleri olacak. Sezon planı hazırlanırken sulama birliğinin programı, mevcut su kaynağı ve parsel koşullarının birlikte kontrol edilmesi yararlı olabilir. Yatırım açıklamasındaki toplam alan, tek başına herhangi bir parselin programa alındığını göstermiyor.
