Gıdalarda mineral yağ bulaşması için il çalışmaları değerlendirildi

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, gıdalarda bulaşan riskleri ve mineral yağ hidrokarbonlarıyla ilgili il çalışmalarını 8 Ekim 2026 tarihli duyurusunda aktardı. Açıklamaya konu çevrim içi toplantı 23 Eylül 2026’da yapıldı. Aydın, Adana, Tekirdağ, Şanlıurfa, Manisa, İzmir, Bursa ve Balıkesir’in temsilcileri, üretim zincirinde bulaşan riskini azaltmak için yürütülen faaliyetleri değerlendirdi.

Numune, analiz ve kritik noktalar ele alındı

Toplantının mineral yağ hidrokarbonlarına ayrılan bölümünde Manisa, İzmir ve Balıkesir’deki çalışmalar sunuldu. MOSH ve MOAH bulaşmasına yol açabilecek kaynaklar, üretim sürecindeki kritik noktalar ve işletmelerin bilgilendirilmesi gündemdeydi. Mevcut durumu ortaya koymaya yönelik numune alma ve analiz faaliyetleri de görüşüldü. Duyuruda belirli bir marka veya ürün partisine ait analiz sonucu ya da geri çağırma kararı açıklanmadı; paylaşılan bilgi, riskin izlenmesi ve azaltılması için yürütülen koordinasyon çalışmalarına ilişkin. GKGM’nin 8 Ekim duyurusu.

Hasattan ambalaja kadar uzanan bir konu

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesinin 2023 tarihli değerlendirmesinde mineral yağ hidrokarbonları iki ana grupta ele alınıyor: doymuş hidrokarbonlar için MOSH, aromatik hidrokarbonlar için MOAH kısaltması kullanılıyor. Kurum, gıdaya geçişin farklı aşamalarda gerçekleşebileceğini belirtiyor. Hasat ve gıda üretiminde kullanılan makinelerin yağlayıcıları, çevresel bulaşma, bazı işlem yardımcıları ve gıdayla temas eden malzemeler, incelenen olası kaynaklar arasında bulunuyor.

EFSA ayrıca bulaşmanın kaynağının araştırılmasını, analiz yöntemlerinin geliştirilmesini ve sonuçların tutarlı biçimde raporlanmasını öneriyor. Bu teknik çerçeve, bir numuneden elde edilen bulgunun kullanılan yöntem ve ürün bilgisiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. MOSH ve MOAH başlıkları altında yer alan bileşiklerin özellikleri farklı olduğu için bütün mineral yağ hidrokarbonlarını tek bir risk düzeyiyle tanımlamak uygun değil. Buradaki teknik bilgiler, 2023 değerlendirmesinin arka planını yansıtıyor. EFSA’nın 2023 teknik değerlendirmesi.

Şanlıurfa’da pamuk zinciri daha önce incelendi

Türkiye’deki saha çalışmalarından biri Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 3 Temmuz 2026 tarihli açıklamasında yer almıştı. Pamuk yağında MOAH bulaşmasını önleme amacıyla pamuk hasat makineleri, çırçır fabrikaları, ham yağ ve rafine yağ tesisleri ziyaret edildi. Sahadan toplanan bilgiler daha sonra il sorumluları ve sektör temsilcileriyle değerlendirildi. İncelemelerde, birincil üretimden son ürüne kadar önleme çalışmalarının nasıl yürütülebileceği ele alındı. Şanlıurfa İl Müdürlüğünün 3 Temmuz açıklaması.

Üretici ve işletmeler için bu örnek, kontrolün tarla, taşıma, işleme ve ambalaj aşamalarını birlikte düşünmeyi gerektirdiğini hatırlatıyor. Pratik bir başlangıç olarak ekipman bakım kayıtları, kullanılan malzemelerin teknik bilgileri ve ürün izlenebilirliği dosyaları gözden geçirilebilir. Numune ve analiz planı hazırlanırken ürünün özellikleri ile işletmedeki olası bulaşma noktalarının uzmanlarla değerlendirilmesi yararlı olur. Bu öneriler, duyuruda ilan edilmiş yeni bir yükümlülük veya başvuru koşulu anlamına gelmiyor.